سوند نلاتون

سوند‌ها به طور کلی لوله های نازک و کاملا استریلی می باشند که داخل دستگاه ادراری و مثانه شده و فرآیند تخلیه ادرار را تسهیل می‌کنند. از لحاظ کاربرد سوندها به دو گروه تقسیم می شوند:

A. سوند ماندگار: این دسته از سوندها برای بیمارانی درنظر گرفته شده است که به هر دلیلی توانایی حرکت نداشته و یا به بی اختیاری مبتلا هستتند که بازه زمانی استفاده از سوند در این بیماران می تواند از چند ساعت تا چندین ماه متغییر باشد. رایج ترین سوند ماندگار، سوندهای فولی دو مجرایی و سه مجرایی می باشند.

B. سوند موقت: در مواردی که نیاز به فقط یک بار تخلیه مثانه وجود دارد و بلافاصله پس از تخلیه مثانه، سوند را خارج کرده و دور انداخته می شود، از سوند موقت استفاده می گردد. همچنین از سوندهای موقت به منظور گشاد کردن مجرا در افراد مبتلا به تنگی مجرا نیز استفاده می شود. رایج ترین سوندهای موقتی سوندهای نلاتون هستند. این سوندها نسبت به سوندهای فولی ساده تر و ارزان تر هستند و در نوک سوند بالون وجود ندارد. این سوندها از جنس پلی وینیل کلراید یا پلی اورتان هستند.

همچنین سوندها از دو جنبه مهم با یکدیگر تفاوت دارند، اول نوع و محل قرارگیری سوند و دوم مدت زمان باقی‌ماندن سوند در محل. سوندها دارای انواع گوناگونی هستند که شامل موارد زیر می‌شوند:

1. سوند ساده یا نلاتون یا یک بار مصرف

2. سوند فولی (folley) دوشاخه یا سه شاخه

3. سوند پترز

4. سوند فلزی

5. حالب

6. سوند بنیکه

معرفی سوند نلاتون

همان طور که می دانید، به ابزارهای کار پزشکان، تجهیزات پزشکی گفته می شود که توسط آن ها وضعیت بیمار را ارزیابی کرده تا بدین وسیله نوع بیماری را تشخیص دهند و سپس به کنترل و مداوای آن بپردازند، به همین علت با توجه به اهمیتی که این ابزار دارند، تحقیق و مطالعه برای توسعه این تجهیزات افزایش پیدا کرده است. امروزه تجهیزات پزشکی دارای طیف گسترده ای می باشند و هر بخش اعم از تشخیص، کنترل و درمان بیماری ها دارای ابزارهایی مخصوص هستند که در این بخش می خواهیم اطلاعاتی را در زمینه یکی از ابزارهای پرکاربرد به نام سوند نلاتون، در اختیار شما قرار دهیم.

سوند نلاتون یا کاتتر نلاتون (Nelaton Catheter) در بسته های استریل تولید می شود. این سوند بالون نداشته و نسبت به سایر سوندها نرم تر و منعطف تر می باشد و کیسه تخلیه ادرار ندارند؛ عموما از این نوع سوند برای نمونه گیری ادرار استفاده می شود. برای انجام این عمل، سوند نلاتون را به مجرای ادرار متصل می کنند تا وارد مثانه شده و از این طریق ادرار را جمع آوری نماید. شایان ذکر است که سوند نلاتون علاوه بر نمونه گیری ادرار، دارای کاربردهای دیگری نیز می باشد که از بین آن ها می توان به وارد کردن دارو به مثانه، تخلیه ترشحات بینی، ریه ها و همچنین تخلیه ترشحات بینی بیمارانی که در ICU یا CCU هستند و خود قادر به تخلیه ترشحاتشان نمی باشند، اشاره کرد.

سوند نلاتون از جمله سوندهای بدون پوشش است و قبل از استفاده به صورت دستی روان سازی انجام می شود. برای این کار می توان از ژل های استریل شده تکی استفاده کرد. سوند نلاتون معمولا به صورت بسته های جیبی مسافرتی تولید می شود و شکل آن به صورت منحنی و یا U شکل است و به آسانی حمل می شود.

لوله سوند نلاتون به گونه ای در انتها پانچ شده است که از تروماتیزه کردن مجاری و مثانه جلوگیری می کند، همچنین انتهای خروجی و رنگی سوند به گونه ای طراحی شده است که به کانکتور کیسه ادرار به راحتی متصل می شود. این سوند درقطرهای متنوع از ۲ الی ۶ میلی متر که معادل سایز ۸ الی ۱۸ فرنچ است عرضه می گردد.

از این سوندها با توجه به جنسیت، سن و جثه بیمار استفاده می شود، به همین علت از سوندهایی که سایز بالاتری دارند برای مردان و از سوندهایی که سایز آن ها کوچک تر است برای زنان استفاده می کنند. شماره های بالاتر (با طول 40 سانت) سایز بزرگ تری دارند و در مردان، و شماره های کوچک تر (با طول 11 سانت) در زنان به کار می روند. سوند نلاتون را با توجه به سایز آن، می توان به چند دسته تقسیم نمود که برای سهولت در تشخیص آن ها، هر یک را با رنگی جداگانه مشخص می نمایند. همچنین هر یک از این سوندها کاربرد و کارایی مختص به خود را دارند که پزشک با توجه به شرایط بیمار نوع آن را تعیین می نماید.

سایزبندی سوند نلاتون

سوند نلاتون سایزبندی مشخصی دارد که به قرار زیر است:

1. سوند نلاتون آبی یا سوند شماره 8

2. سوند نلاتون مشکی یا سوند شماره 10

3. سوند نلاتون سفید یا سوند شماره 12

4. سوند نلاتون سبز یا سوند شماره 14

5. سوند نلاتون نارنجی یا سوند شماره 16

6. سوند نلاتون قرمز یا سوند شماره 18

یکی از سوند های استریل یک بار مصرف که جهت سوانداژ موقت ادرار از مثانه یا ساکشن ریوی تولید شده است سوند نلاتون می باشد. بسته به سایز لوله تنفسی بیمار، از سایزهای مختلف سوند برای ساکشن کردن استفاده می شود. عموما این سوند را می توان برای تخلیه ادرار بیمارانی که دچار انسداد مسیر ادرار هستند مورد استفاده قرار داد، زیرا این سوند محل انسداد را به راحتی پشت سر می گذارد و وارد مثانه می شود. لوله پلاستیکی این محصول که از جنس لاتکس طبیعی و سیلیکون است بسیار حالت پذیر است انعطاف بالای آن موجب می شود که هنگام ورود به مجرای ادراری و مثانه دردی را برای بیمار موجب نشود. به هنگام کارگذاشتن سوند نلاتون ضروری است که از دستکش استریل استفاده شود و اگر احیانا سوند آلوده شد به هیچ وجه نباید آن را مورد استفاده قرار داد.

سوند نلاتون در دو مدل زنانه و مردانه با قطرهای متفاوت تولید می شود که طول مدل مردانه از طول مدل زنانه آن بیشتر است هنگام خرید سوند معرفی شده باید دقت کرد که محصولی را خریداری کرد که از کیفیت بالایی برخوردار باشد زیرا سوندهای بی کیفیت به دلیل رعایت نکردن شرایط استریل موجب می شوند تا بیمار علاوه بر مشکل تخلیه ادرار به بیماری های عفونتی و غیره نیز مبتلا شود و به دلیل جنس نامرغوبی که دارند ممکن است باعث ایجاد درد، خارش، سوزش و تورم مجرای ادراری گردد و بدین ترتیب به مشکلات بیمار افزوده شود، بنابراین باید سوند را از برندی معتبر خریداری کرد. همچنین از سوند نلاتون برای نظارت بر خروجی ادرار در یک فرد بیمار یا مجروح و یا جمع آوری یک نمونه ادرار استریل برای اهداف تشخیصی استفاده می شود.

سوند نلاتون از سوندهای ساده است که کار گذاشتن آن بسیار راحت می باشد و نیاز به مهارت خاصی ندارد و تنها با یک آموزش ساده می توان آن را فرا گرفت. هنگامی که نیازی به سوند نلاتون نیست، باید دستکش استریل پوشید و خیلی آرام به طوری که بیمار احساس ناراحتی نکند آن را بیرون کشید و به سطل زباله انداخت. شخص استفاده کننده از سوند باید به صورت خیلی زیاد مایعات مصرف کند تا در مجاری ادراری عفونتی ایجاد نگردد. کیسه ادرار که به لوله سوند متصل است باید هر 8 ساعت یک بار و قبل از پرشدن کامل تخلیه گردد و هر بار با آب و سرکه یا سفید کننده شسته شود. پس از خارج کردن سوند نلاتون از بدن بیمار، فرد باید ناحیه تناسلی را خوب بشوید و به دقت خشک نماید. لازم به ذکر است که سوند سبز نلاتون شماره 14 یکی از پرمصرف ترین سوندهای نلاتون می باشد.

هشدار مصرف سوند نلاتون

تنها برای یک بار از این محصول می توان استفاد کرد. درصورتی که سوند به صورت اتفاقی آلوده شد، آن را دور بیندازید و از یک سوند استریل جدید استفاده کنید.

استفاده از سوند ممکن است باعث عفونت مجاری ادرار شود. به همین دلیل باید همیشه تمام قسمت‌ها و محل نصب شان ضد عفونی شوند.

استفاده بیش ازحد آن ها ممکن است عوارضی چون حساسیت‌های پوستی، سنگ مثانه، زخم شدن مجاری ادرار و نارسایی کلیه داشته باشد.

کاربردهای سوند نلاتون

سونداژ متناوب و نمونه گیری مستقیم ادرار از مثانه

یورودینامیک و سایر بررسی ها

سونداژ فوق عانه ای بدون بالون

درمان تنگی های مجرا

وارد کردن دارو به مثانه

نوک مخروطی صاف جهت تسهیل قرارگیری در مثانه

ویژگی های سوند نلاتون 

نوک مخروطی صاف جهت تسهیل قرارگیری در مثانه

دارای 2 سوراخ جهت تخلیه ادرار

ساخته شده از لاتکس طبیعی

یک بار مصرف

انعطاف پذیر

کاملا استریل شده

از جنس پلی وینیل کلراید یا پلی اورتان