اسید اچ

اسید اچ دندانپزشکی چیست؟

در گذشته یکی از چالشهای اساسی دندانپزشکان در کارهای ترمیمی میزان چسبندگی بود و نیاز به یک چسبندگی مناسب با ماندگاری بالا وجود داشت. در این راستا مواردی مثل رطوبت، دمای محیط دهان و… به عنوان موانع جدی به نظر می رسیدند که غلبه بر آنها تقریباً سخت و غیر ممکن بود. اما بعدها با تولید چسب دندان تحولی بزرگ در این حوزه ایجاد شد.

اسید اچ دندانپزشکی موادی است که استفاده از آن به منظور ترمیم دندان ها می باشد و از میان رایج ترین آن ها می توان به اسید فسفریک اشاره نمود که در زمان استفاده نمونه ژلی آن به کار برده می شود تا بر روی قسمت مورد نظر در دندان ثابت بماند. دندانپزشک قبل از اینکه با کامپوزیت دندان را پر کند به واسطه اسید اچ حفره های بسیار ریز را ایجاد کرده و لکه های که بر روی دندان وجود دارد را از بین میبرد تا کامپوزیت از دندان جدا نشود.

معمولا برای اینکه دندانپزشک بتواند ماده و دندان را بخوبی تشخیص دهد از ژله ی رنگی استفاده می کند. به بیان ساده تر باید گفت که اسید اچ به منظور بهبود قدرت چسبندگی بین مینای دندان و کامپوزیت در زمان ترمیم دندان کاربرد دارد و به دلیل خاصیت اسیدی بودن آن ممکن است منجر به بروز حساسیت شود که همین موضوع یکی از معایب اصلی اسید اچ محسوب می شود.

Acid etchant به صورت ژل اسید فسفریک یا محلول در بازار وجود دارد که البته رایج‌ترین غلظت آن 37 درصد بوده ولی در غلظت های 15 درصد و 34 درصد نیز وجود دارد. زمانی که سطح اچ شده در حال خشک شدن است مات یا سفید گچی خواهد بود.  اسید اچ آلودگی های سطحی را پاک میکند و مینای دندان را نیز مرطوب می کند و لایه هیبریدی و لایه اسمیر را از بین میبرد.

اصلی ترین کاربردهای اسید اچ

زمانی که قرار باشد پیوند میکرو مکانیکی انجام شود همانند براکت های ارتودنسی باند مستقیم، قراردادن fissure sealant، روکش ها، ترمیم کامپوزیت زرین از اسید اچ استفاده میشود. برای اینکه چسب بازدهی بیشتری داشته باشد از اسید اچ استفاده می شود تا مینای دندان از بین برود. به منظور اچ کردن دندان ها نیاز به 15 ثانیه وجود دارد اما برخی از محصولات 20 تا 30 ثانیه را برای اچ کردن مینای دندان در نظر میگیرند و 15 تا 20 ثانیه را زمان اچ کردن عاج دندان معرفی می کند. خرید اسید اچ به عنوان یکی از لوازم ضروری در مطب ها و مراکز دندانپزشکی بوده است که در راستای ترمیم دندان کمک فراوانی به دندانپزشک خواهد کرد.

نکته) اسید اچ به صورت سرنگ یا بطری، ژل و محلول مایع وجود دارد که به ندرت از محلول مایع استفاده می شود و برای کاربرد راحت‌تری که نمونه ژلی آن دارد محبوب تر است.

قبل از اینکه از اسید اچ استفاده شود حتماً باید سطح مورد نظر کاملا تمیز باشد و خمیر پروفیلاکسی استفاده نگردد چرا که ممکن است تداخلی با خواص پیوند ایجاد نماید. یکی از ویژگی های دیگر اسید اچ حساس بودن به رطوبت است که نباید از آن غافل بود.

یکی از معایب اصلی اسید اچ وجود فسفریک در آن می باشد که منجر به اسیدی شدن آن شده است. وقتی که دندانپزشک می خواهد برای بیمار از اسید اچ استفاده کند باید از وسایل ایمنی استفاده نماید و همچنین مراقب باشد تا اسید اچ با پوست خود یا پوست و چشم بیمار تماس نداشته باشد چرا که می تواند منجر به بروز آسیب های جدی گردد.

در صورتی که اسید اچ تماس با چشم داشته باشد حتماً باید به واسطه مواد شوینده به خوبی شسته شود اما اگر به این مواد در دسترس نباشند به مدت 20 دقیقه با آب باید چشم شستشو داده شود؛ وجود آب می توانند اسید را رقیق تر کند و آسیب کمتری به چشم وارد شود (اسید اچ نباید اصلا با چشم یا پوست تماسی داشته باشد).